Tavsiye edilen mesafeler:
| Kompresör Gücü |
A |
B |
C |
D |
E |
F |
| 15 kW'a kadar |
En az 0.5 mt |
En az 0.8 mt |
En az 0.2 mt |
En az 0.5 mt |
En az 0.5 mt |
En az 1 mt |
| 15-45 kW arası |
En az 0.8 mt |
En az 1 mt |
En az 0.2 mt |
En az 1 mt |
En az 1 mt |
En az 1 mt |
| 55-110 kW arası |
En az 1 mt |
En az 1.5 mt |
En az 0.5 mt |
En az 1 mt |
En az 1 mt |
En az 1 mt |
| 132-250 kW arası |
En az 1.5 mt |
En az 2 mt |
En az 0.8 mt |
En az 1 mt |
En az 1.5 mt |
En az 1.5 mt |
Not: Kapı veya kapaklar tam açılacak, en büyük parça çıkarılabilecek ve araya forklift girebilecek kompresör etrafında boşluk bırakılmalıdır. Kompresör üstünden tavana mesafe kompresöre tavandan müdahale etmeye yeterli olmalıdır.
Oda Hacmi:
Oda Hacmi >= Toplam Kompresör Gücü * 1.35 m³ (1 kW için 1.35 m³)
Örnek: İki adet 75 kW kompresör var ise, 2*75*1.35 = 202.5, yani 200 m³ veya daha büyük kompresör odası gerekir.
Havalandırma açıklığı:
Havalandırma açıklığı >= Toplam Kompresör Gücü * 0.016 m² (1 kW için 0.016 m² emiş ve bir o kadar çıkış)
Örnek: İki adet 75kW kompresör var ise, 2*75*0.016 = 2.4 m² veya daha büyük kompresör odası emiş ve çıkış havalandırma açıklığı (pencere) gerekir. Bu kesit hem emişe hem çıkışa (örnek’te 2.4 m² + 2.4 m²) açılır. Emişler alçaktan çıkışlar yüksekten yapılır. Çıkış açıklığı bir veya daha çok pencereden oluşup, emiş açıklığından daha büyük olabilir. Emiş açıklığı panjurla kapıdan veya bir pencereden yapılabilir. Emişten içeriye toz girmemesi için, emiş açıklığında panel filtre kullanılmasında fayda vardır. Panel filtre kompresör odasında vakum oluşturacak şekilde hava akışını kısmamalıdır. Kompresör odasında vakum varsa, emiş açıklığı yetersiz anlamına gelir.
Oda hacmi yetersiz olursa ve/veya havalandırma açıklıkları yetersiz olursa, kompresörün verimi düşer, hararet yapar ve çabuk arızalanır.
|
|
HAVA HATLARININ ÖZELLİKLERİ
Genelde hava ile çalışıldığında, alan üzerine uygulanan basınçtan yararlanıldığında basıncın randımana etkisi basıncın karesi ile orantılıdır.Bir başka deyiflle 6 Bar yerine 5 Bar basınç geliyor ise verimlilik (5X5=25, 6X6=36) %70 daha düşük olacaktır. İşin en kötü tarafı aletiniz daha gürültülü çalişacak, yapmasi gereken işin süresi uzayacak verimlilik düşecektir. Ne yazik ki bu verim düşüklüğünün operatör tarafından kolaylıkla anlaşılması mümkün olmayacaktır. Ayrıca basınç düşüklüğü çok ciddi ekonomik kayıplara neden olacaktır. Kayıbı en düşük seviyede tutmak için ana hatlarda hava akış hızını 6 m/sn’nin altında tutmak gerekir.( tablo1 ) 2100 kW, 7 Bar basınçta 100 metre uzunluğundaki boruda meydana gelen enerji kaybını vermektedir.Hava hızı aşağıdaki formülle saptanır.
V=1273 Q/(P+1) D2
V=Hiz (m/sn)
Burada Q=Serbest hava (lt/sn)
P=Basınç (bar)
D=Boru iç çapı (mm) dir.
| Boru capi(mm) |
|
100 metre boruda basinc kaybi (bar) |
|
Eşderger guc kaybi (kW) |
| 40 |
|
1,8 |
|
9,5 |
| 50 |
|
0,65 |
|
3,4 |
| 65 |
|
0,22 |
|
1,2 |
| 80 |
|
0,04 |
|
0,2 |
| 100 |
|
0,02 |
|
0,1 |
Tablo 1
HAVA HATLARINDA BORU SEÇİMİ
Boru hatları yeraltından ya da tavandan yapılabilir. Ancak yer altindan olan sistemlerde yoğunlaşan suyu almak icin özel tedbirler gerekmektedir. Tavandan yapılan boru hatları kompresörden ileri dogru %1 e¤im verili olrak tesis edilmeli. Borunun sarkmasina izin verilmemeli.Bunun için galvaniz boru en kolay seçenektir. Dönüşlerde mümkün olduğunca açık dirsek kullanılmalı, hat dönerek kendi ucuna bağlamalı ve kompresöre en uzak köşede çok uzun hatlarada aralarda biriken suyu boşaltacak otomatik tahliye veya musluklu tanklar kullanilmali.
Kompresöre boru seçerken 15 metreden k›sa bransmanlarda 15m/sn mertebesinde yüksek hizlarda müsade edilebilir. Örnek 265 lt/sn bir kompresör için ( 265X60dk=1590 lt/min) 80 mm çapında boru gerekir. Ana hatlarda azami debi seviyeleri Tablo 2 de, bransmanlarda ve hortumlarda azami debi seviyesi Tablo 3 de gösterilmiştir.
Cetop standarlarına göre kullanılacak debi birimi lt/sn dir.Ancak ülkemizde lt/min daha yaygın kullanıldığından tablolar lt/min olarak düzenlenmiştir.
| Nom.Delik |
Hakiki Delik |
Boru olcusu |
Debi |
| mm |
mm |
inch |
lt/dk |
| 6 |
6 |
1/4″ |
60 |
| 8 |
9 |
5/16″ |
180 |
| 10 |
12 |
3/8″ |
300 |
| 15 |
16 |
1/2″ |
600 |
| 20 |
22 |
3/4″ |
1.000 |
| 25 |
27 |
1″ |
1.500 |
| 32 |
36 |
1.1/4″ |
3.000 |
| 40 |
42 |
1.1/2″ |
3.900 |
| 50 |
53 |
2″ |
6.000 |
| 65 |
69 |
2.1/2″ |
10.800 |
| 80 |
81 |
3″ |
14.400 |
| 100 |
105 |
4″ |
24.600 |
| 125 |
130 |
5″ |
36.600 |
| 150 |
155 |
6″ |
54.000 |
| Basinc |
6 |
8 |
10 |
15 |
20 |
25 |
| bar |
1/4″ |
5/16″ |
3/8″ |
5/8″ |
3/4″ |
1″ |
| 4 |
102 |
220 |
500 |
920 |
1380 |
2640 |
| 6,3 |
150 |
340 |
760 |
1400 |
2100 |
3900 |
| 8 |
180 |
430 |
950 |
1750 |
2540 |
4980 |
| 10 |
240 |
539 |
1170 |
2170 |
3249 |
6000 |
Tablo 3 |
